Müsahibə


“Məhkəmənin yerinə olsaydım, Lapşini azad edərdim” - Müsahibə

İqbal Ağazadə: “Hökumətin prezident seçkilərini keçirməmək üçün əlində kifayət qədər əsas var”

“Konstitusiyada Nazirlər Kabineti varsa, o zaman bir vitse-prezidentin olması yetərlidir, digərlərinə ehtiyac yoxdur”

“Yeni Müsavat”ın qonağı Ümid Partiyasının sədri, sabiq deputat İqbal Ağazadədir. Onunla söhbətdə hazırda ölkə gündəmindəki əsas mövzuları və Azərbaycan ətrafında cərəyan edən prosesləri dəyərləndirdik.

- İqbal bəy ölkəmizin hazırkı sosial-iqtisadi durumu necə dəyərləndirirsiz?

- Əvvəla, onu deyim ki, ölkəmizdə iki deyil, üç dəfə devalvasiya baş verib. Azərbaycan manatı birincidə 28, ikincidə 45 və üçüncüdə 20 qəpik dəyərdən düşdü. Bu, elə səssiz baş verdi ki, Mərkəzi Bankın qərarı ilə deyil, “üzən məzənnə” siyasəti ilə həyata keçirildi. Hər üç devalvasiya sosial-iqtisadi vəziyyətə olduqca ciddi təsir etdi. Bu vəziyyətdən çıxdığımızı demək qeyri-mümkündür. Əmək haqları artmırsa, qiymətlər qalxırsa, hökumət öz nəzarətində olan resursların qiymətlərini qaldırırsa, demək biz bu vəziyyətdən çıxmamışıq. Vəziyyətdən çıxış yolu ağıllı üsullarla olmayacaq. Çox təəssüflər olsun ki, hökumət ağıllı üsullara əl atmır. Neft siyasəti dünyada artıq fərqli yerlərə gəlib çıxıb. Dövlətlər var ki, 4-5 ildən sonra benzin, dizellərlə işləyən avtomobillərdən imtina edəcəklər. Artıq alternativ enerji mənbələri axtarılır. Yeni enerji mənbələri də ortaya çıxır. Ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafı üçün elə də ciddi addımlar atılmır. Kənd təsərrüfatı sahəsində atılan addımlar pərakəndə və xaotikdir. Bunun da müqabilində yeni iqtisadi bazanın yaradılması mümkünsüz görünür. Nəticədə işsizlik artır, sosial durum ağırlaşır. Əhalinin həyat şəraitinin pisləşməsi qaçılmaz olacaq. Necə ki, hazırda bunun qaçılmaz olduğu görünməkdədir. Ət və ət məhsullarının qiymətləri fantastik dərəcədə artıb. Qarşıdakı aylarda digər məhsullarda da artımın olacağını güman edirəm. Yay dönəmidir, bu dönəmdən sonra kənd məhsullarının da qiyməti qalxacaq. Bunu da tənzimləmək mümkün olmayacaq. Manatın məzənnəsinin saxlanılması inzibati resurslara söykənir. Bu resurslar da məzənnəni saxlaya bilməyəcək. Bir müddətdən sonra inzibati resurs məcbur olacaq ki, bu siyasəti yumşaltsın. O zaman manatın məzənnəsi bir qədər də aşağı düşəcək. Belə olan təqdirdə ölkəyə idxal olunan ərzaq və qida məhsullarının qiyməti də ona müvafiq olaraq qalxacaq. Daşınmalarda əsas rol oynayan benzinin qiymətinin qalxması digər sahələrə də mütləq təsir edəcək. Bütün bunların fonunda sosial iqtisadi vəziyyətin düzəldiyini, mövcud durumdan çıxıldığını deməyə düşünürəm ki, hələlik heç bir məntiqi cavab yoxdur.

- Son 11 ayda ölkə daxilində ən çox müzakirə edilən mövzulardan biri də ötən ilin sentyabrındakı referendumdan sonra gözlənilən prezident və parlament seçkiləri oldu. Bu istiqamətdə sizin də dəfələrlə fikirlərinizə rast gəldik, hətta konkret ayların da adını çəkmişdiniz. Amma deyilənlər hələ ki olmadı. Yenə də dediyiniz fikirlərdə qalırsınız?

- Referendumdan öncəki proqnozlar ona əsaslanırdı ki, hakimiyyət Qərb dairələri ilə də bu məsələdə razılığa gəlib. O cümlədən, bu istiqamətdə gedən müzakirələrdə qeyd edilən siyasəti həyata keçirəcəklərinin anonslarını verirdilər. Bu, təkcə bizim proqnoz deyildi. Verilən informasiyalara və anonslara uyğun sözlər deyilirdi. Artıq 2018-ci ilin astanasındayıq. Seçkilərə artıq az müddət qalıb. Prezident seçkilərinin keçirilib-keçirilməyəcəyi ilə bağlı proqnoz vermək niyyətim yoxdur. Amma onu qeyd edim ki, hökumətin prezident seçkilərini keçirməmək üçün əllərində kifayət qədər əsaslar var. Hakimiyyətin hansı yolu seçəcəyi onun vəziyyətindən və beynəlxalq aləmin bu məsələyə necə yanaşmasından asılı olacaq. Buna uyğun şəkildə hakimiyyət addımlar atacaq.

- İqbal bəy, ölkədə vitse-prezidentlik institutu yaradılıb, hələlik yalnız birinci vitse-prezident təyin olunub. Qarşıda vitse-prezidentlərin təyinatı ilə bağlı nə düşünürsünüz?

- Hesab edirəm ki, bu postlar ümumiyyətlə formalaşmamalıdır. Dünyanın heç bir yerində vitse-prezidentlər anlayışı yoxdur. Birinci vitse-prezident olur ki, o da təyin olunub. Əlavə vitse-prezidentlər təyin etməyin nə mənası var? Prezident olur, bir də I vitse-prezident. Nazirlər Kabineti var, nazirlər və digər strukturlar var. Bundan sonra vitse-prezidentlərin təyinatı qeyri-peşəkarlıq olardı. Əgər bu olarsa, o zaman gərək Nazirlər Kabineti bütövlükdə ləğv olunsun. Konstitusiyada Nazirlər Kabineti varsa, o zaman bir vitse-prezidentin olması yetərlidir. Digərlərinə ehtiyac yoxdur.

- Azərbaycanın indiki vəziyyətində demokratiya və insan haqlarının yeri barədə nə düşünmək olar?

- Bu sahədə ciddi problemlər var; istər daxildə, istərsə də xaricdə. Çoxsaylı siyasi motivlərlə insanın həbsdə olduğu qənaəti varsa, çoxsaylı jurnalist, blogger həbsdədirsə, siyasi məhbus siyahısı genişlənirsə və bununla bağlı beynəlxalq təşkilatların mövqeləri ortadadırsa, demək bu sahədə ciddi problemlər var. Hamımıza aydındır ki, beynəlxalq aləmdə insan haqları və digər bu kimi məsələlərin indeksini hansı təşkilatlar müəyyən edir. Təəssüflər olsun ki, bu indekslərdə də göstəricilərimiz olduqca aşağıdır. Azərbaycan hakimiyyəti bununla bağlı ciddi şəkildə düşünməli, bu istiqamətdə fərqli mövqe sərgiləməyi bacarmalıdır.

- Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində hazırda gedən proseslər ümidvericidir?

- Hamı bilir ki, bu münaqişənin həlli Rusiyanın nəzarətindən kənarda deyil. Rusiya istəməsə, bu problem həll olunmayacaq. Nə qədər güc sərf etsək yenə qarşımızda Rusiyanı görəcəyik. Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsi Rusiya bu bölgədən çıxmayana qədər bu şəkildə də qalacaq. Mövqe savaşından başqa heç bir savaş olmayacaq. Belə olacağı halda da heç bir uğurdan söhbət gedə bilməz. Yaxın 3-4 ildə bu istiqamətdə ümidverici nəsə gözləmirəm. Aprel savaşı bir mövqe savaşı idi.

- Azərbaycan-Rusiya münasibətləri hər zaman müzakirə olunur. Hazırkı vəziyyətdə hələ də Kremldən ölkəmizə qarşı təhlükə varmı?

- Dünyada gedən hadisələr və proseslərin fonunda Azərbaycan çox kiçik bir ölkədir. Proseslərə təsir imkanlarımız sıfır vəziyyətindədir. Bizdən asılı olmayaraq yerimizi müəyyənləşdiriblər, harada necə durmaq lazımdır. Rusiya təbii ki, regionda və dünyada yerini qorumaq istəyir. Postsovet məkanında və dünyada gücünü qorumaq üçün buna uyğun siyasət yürüdür. Proseslər də bu istiqamətdə gedir. Bu və ya digər şəkildə Kreml fərqli mövqe sərgiləməyə çalışır. Hələ ki, Qərb Rusiyanı bu istiqamətdə durdurmaq, Rusiyanı mövqeyindən geri çəkdirmək üçün effektli mübarizə aparmır. Bunu Ukrayna və Gürcüstanın timsalında görmüşük. Qərb ehtiyatlı mövqe sərgiləyir. Qərb Rusiyanın digər ölkələrə müdaxiləsinə mane olmaq üçün beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanır. Rusiya da bu hüquq normalarına əməl etməyən dövlət şəklini alıb. Ona görə Rusiyadan hər zaman Azərbaycan üçün təhlükə var. Təhlükə əslində nədir? Heç kim qoşun yeridib Azərbaycanı zəbt etməyəcək. Rusiyanın vasitəsilə ilə zəbt edilmiş torpaqlarımız var. İqtisadi çıxış imkanlarımız, daha çox ixrac potensialının böyük qismi Rusiya bazarlarına gedir. Bu yöndə bizə təzyiq edə bilərlər. Orada kifayət qədər mühacirlərimiz var. İş dalınca gediblər. Orada işlədikləri yerlərdən sıxışdırıla bilərlər. Nəticədə Azərbaycanda işsizlik problemləri ortaya çıxa bilər. Gedən konfliktlər vasitəsilə Azərbaycana təsir edə bilərlər ki, bunu da zaman-zaman gündəmə gətiriblər. Ona görə bu təhlükələri Azərbaycan hökuməti, cəmiyyəti daim nəzərə almalıdır. Buna uyğun şəkildə də siyasət aparılmalıdır.

- Hökumətin Rusiya ilə Qərb arasında yürütdüyü balanslı siyasət bəhrə verirmi?

- Azərbaycan kimi dövlətlər balanslı siyasət yeridə bilməzlər. Bu siyasəti o dövlətlər yürüdür ki, dünya siyasətinə təsir imkanları var. Azərbaycanın bu gücü var ki, balanslı siyasət də yürütsün. Azərbaycan özünü qorumağa yönəlik siyasət aparmağa çalışır. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə də nail olduğu bəzi nailiyyətlər var. Nail olduğu uğur var ki, hələlik Rusiya ölkəmizin daxilində və xaricində Azərbaycan əleyhinə çox ciddi fəaliyyət aparmır.

- İyulun 30-da Gürcüstanda Azərbaycanın iştirak etmədiyi NATO hərbi təlimləri start götürüb. Türkiyə Ermənistanın da yer aldığı bu təlimlərdə iştirak edir. Azərbaycanın bu məsələyə münasibəti necə olmalıdır?

- Bu, doğru addımdır. Ermənistan Rusiyanın təsir dairəsində olsa da, hərbi bazasını saxlasa da, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına qoşulsa da, NATO Ermənistanı da içərisinə almağa çalışır. Türkiyə də NATO-nun üzvüdür. Nə qədər mümkündürsə, o qədər proseslərdə iştirak etmək istəyir. Bu təlimlər konkret olaraq, hansısa bir dövlətə qarşı çevrilməyib. Avropa Şurası və digər təmsil olunduğumuz qurumlar var ki, orada Ermənistan da var. O zaman həmin qurumlardan imtina edək? Ona görə də bu məsələdə Türkiyənin üzərinə gedib, başqa məsələləri qabartmaq doğru deyil.

- Türkiyənin Ermənistanla NATO təlimində birgə iştirakı rəsmi İrəvanın üzünə bağladığı sərhədlər məsələsini yenidən gündəm edib. Zamanında qardaş ölkənin sərhədləri açmasının vacibliyi barədə fikirlər səsləndirirdiniz. Yenə də bu fikirdəsiniz?

- Bəli. Hesab edirəm ki, sərhədlər mütləq açılmalıdır. Türkiyə Cənubi Qafqazda tərəflərin hamısı ilə açıq münasibətdə olmalıdır. Bunun nəticəsində Ermənistanda Azərbaycana və bütövlükdə türk dünyasına olan düşmənçilik münasibəti zaman-zaman psixoloji cəhətdən aradan qaldırılmalıdır. Rusiyanın Cənubi Qafqazdan sıxışdırılıb çıxarılması üçün daha aktiv fəaliyyətə keçilməlidir. Sərhədlər açılarsa, Azərbaycan buna sevinməlidir və düşünürəm ki, hətta bu məsələdə Türkiyəyə dəstək olmalıdır. Elə güman edirlər ki, sərhədlər açılan kimi Ermənistanda iqtisadi durum düzələcək. Sərhədlər açılmalı, inteqrasiya olunmalı və Ermənistanın Rusiyanın əlindən alınması prosesi sürətləndirilməlidir.

- Sərhədlərin açılmasının müsbət tərəflərini dediniz. Bəs ermənilərin əl-qolu açılmayacaqmı?

- Ermənistan hansı sahədə güclənə bilər? Ermənistanın Türkiyədən qazana biləcəyi heç nə yoxdur. Əksinə Türkiyənin içərilərinə inteqrasiya etməklə tarixən formalaşmış psixoloji düşüncələr dəyişəcək. Türkiyə vasitəsilə dünyaya açılandan sonra birdən-birə bunun təkcə Rusiya olmadığını, Rusiyaya sığınmağın əhəmiyyətsiz olduğunu görəcəklər.

- Azərbaycan və Rusiya prezidentləri günlər öncə Soçidə görüşdülər. Bu görüşün ölkəmiz üçün müsbət tərəfləri oldumu?

- O görüş barədə nə mən, nə siz, nə də heç kim heç nə deyə bilməz. Bağlı qapılar arxasında keçirilən və mətbuata detalları barədə məlumat verilməyən görüş oldu. Yalnız bir müddətdən sonra Rusiyanın Azərbaycana olan münasibəti bu görüş barədə bəzi təxminlər ortaya çıxara bilər, eləcə də, Azərbaycanın əks tərəfə olan münasibəti. Amma hələlik heç nə demək mümkün deyil.

- İyulun 20-də üç ölkənin vətəndaşı olan Aleksandr Lapşinə Azərbaycan məhkəməsi 3 il hökm oxudu. Sizcə ədalətli hökm oldu?

- Mən məhkəmənin yerinə olsaydım, əksinə Lapşini məhkəmədən azad edərdim. Lapşin məhkəmədəki ifadələrində göstərdi ki, Dağlıq Qarabağla bağlı ətraflı məlumata malik olmayıb. Onun bu ifadələrindən, Dağlıq Qarabağın Azərbaycana məxsus olduğunun onun dilindən səslənən hissələrindən daha çox istifadə edə bilərdik, nəinki Lapşinin həbsindən. Azərbaycan tərəfi bir blogger kimi mövqelərinin dünyaya çatdırılmasında ondan daha çox istifadə edə bilərdi. Təəssüflər olsun, Azərbaycan tərəfi ona bu cəzanı verdi ki, növbəti alver predimeti yaratsın. Lapşin məhkəmə zalından azad olunmalı idi. Onu ekstradisiya etməklə Azərbaycan bu məsələni udmuş, onun üzərində məhkəmə qurmuşdu. Sübut etmişdi ki, Azərbaycan ərazilərinə Lapşin kimi gedən istənilən şəxs onu taleyini yaşaya bilər. Bundan sonra onu həbsdə saxlamağın heç bir əhəmiyyəti yoxdur.

- Lapşin vətəndaşı olduğu İsrailə ekstradisiya olunmaq üçün müraciət edib. Sizcə təhvil verilməlidir?

- Əgər iki ölkə arasında ekstradisiya haqqında qanunla bağlı ikitərəfli razılıq varsa, ekstradisiya normaldır və olacaq. Amma bundan divident qazanmaq çətin bir şeydir.

Dosye.az

Ququşun qohumu: Bütün yaxınları ondan imtina etdi

Əfsanəvi müğənni Ququşun azərbaycanlı qohumu Ruanna Məmmədova Milli.Az-a müsahibə verib.

- Ruanna xanım, siz dünya şöhrətli müğənni Ququşun qohumu olduğunuzu iddia edirsiniz. Ququşla qohumluq bağlarınızın olduğunu nə vaxt bilmisiniz?

- Mənim əsl adım Ruhəngizdir. Bu, İran mənşəli bir addır. Ququşun isə əsl adı Faiqə Atəşidir. Ququş mənim anamın doğma xalası qızıdır. Mənim nənəm Qüdrət onun doğma xalasıdır. Mənim adımı da məhz o qoyub. Ququş əslən iranlı yox, gəncəlidir, Gəncədən olan Qulu Suphinin nəvəsidir. Ququşun atasının adı Sabir olub. Sayılıb-seçilən seyid-peyğəmbər nəslindəndirlər. Mən ağlım kəsəndən bilirəm ki, bizim qohumluq bağlarımız var. Bu haqda rəhmətlik nənəm mənə danışardı. Halbuki onlar, bəlkə də, bir-birlərini görməyiblər, çünki sərhədlərin bağlanması nəticəsində onlar da minlərlə azərbaycanlı kimi ayrılıqdan həsrət çəkənlərdən biri olublar.

- Atası Sabir haqqında əlinizdə başqa hansı məlumatlar var?

- Onun anası Nəsrin atası Sabirlə Gəncədə tanış olub, İranda evləniblər. Bu evlilikdən təkcə Ququş dünyaya gəlib. Anası sonradan ikinci dəfə ailə həyatı qurub və bu evlilikdən iki qızı dünyaya gəlib. Əlimdə olan məlumatlar bu qədərdir.

- Qohumlar necə olub ki, bir-birlərindən ayrı düşüb?

- Ququşun nənəsi Məhbubə ikinci dəfə evlənib. Sərhəd bağlananda özü ilə İrana 3 övladını aparır. (Nəsrin, Rəfiqə və Fəxri). İlk evliliyindən olan Qüdrət adlı qızı isə Azərbaycanda qalır. Qüdrət isə mənim doğma nənəm olub. 1962-ci ildə İrandakı inqilabdan sonra Məhbubə Azərbaycana, Gəncəyə qayıdır. Azərbaycanda qızı Qüdrəti, qardaşı Həbibi görəndən sonra ürəyi partlayır, elə orada da rəhmətə gedir. Çünki o, 20 il olar ki, qızı Qüdrəti görməyib. Ququşun anası Nəsrin, xalası Rəfiqə isə İranda qalır. O gələndə təkcə balaca qızı Fəxrini özü ilə Gəncəyə gətirir. Anasına uzun ayrılıqdan sonra qovuşan Qüdrət də onu itirəndən sonra dünyasını dəyişir. O, İmamzadə qəbiristanlığında dəfn olunub.

- Ququşun qohumlarından imtina etməsinin səbəbi nədir ki?

- Ququş 18 yaşından İranda şahın şəxsi müğənnisi olub. Hətta onların sevgili olduğu da deyilirdi. O nəinki bizdən, hətta bacı-qardaşlarından da imtina edib. Bacıları Tehranda yaşayır, kifayət qədər imkanları da var. Hətta bu günlərdə ad günüm idi, bacısı məni təbrik də etdi. Ququşun doğmalarından imtina etməsinin əsl səbəbi qohumlarının ona sahib çıxmaması oldu. Belə ki, şahı İrandan qovanda Ququş qohumlarından, daha dəqiq desək, bacılarından sığınacaq istəyib. Heç kim ona sığınacaq verməyib, nəticədə isə o, bütün qohumlarından imtina edib. Onun çəkildiyi “Uzun gecə” filmi də qohumları ilə arasına soyuqluq gətirib. Çünki filmdə biləvasitə Ququşun həyatı təsvir olunub.

Doğmalarının ondan üz döndərməsinin digər bir səbəbi də məhz elə bu film olub. Çünki film çox açıq-saçıq idi, o isə seyid nəslindən idi. Hal-hazırda heç bir qohumu ilə münasibəti yoxdur. Hətta anası rəhmətə gedəndə də onu İrana buraxmadılar. Yəqin ki, mənim varlığımdan onun da xəbəri var. Yaşa dolmuşuq, indi hamı bir-birini görmək istəyir. Onun ayrılıq mahnısını dinləyəndə göz yaşlarıma qərq oluram, ürəyimdəki nisgil, ayrılıq dərdi daha da artır.

- Sizi Ququşa oxşadanlar olub?

- Gənclik illərimdən bu günə qədər məni ona oxşadırlar. Bəlkə də, oxşayıram, nə deyə bilərəm ki? Sentyabr ayında Ququş Tiflisdə konsert verəcək. Çox istərdim ki, onunla yaxından görüşüm. Bu, mənim uşaqlıq arzumdur. Bu günlərdə imicimi dəyişmək üçün çıxdığım “10-dan sonra” verilişində də mən ona çağırış etdim. Buradan da ona müraciət edirəm: “Ququş, əlim sənə çatmır, heç olmasa səsim çatsın” (kövrəlir).

- Gəncədə yaşayan başqa qohumları varmı?

- Sovet illərində onun qohumu olduğumuzu gizlədirdik. Çünki anam rus dili müəllimi idi, dayım isə hökumət adamı idi. Həmişə evdə yığışanda onun mahnılarından zümzümə edib, söhbətlər edərdik. Bakıda da, Gəncədə də yaşayan qohumları var. Ququşun doğma bibisi qızı mənim elə öz qudamdır. Təəssüflər olsun ki, xəstə yatağındadır, danışa bilmir. Xalası qızı Nuşin ilə də əlaqəm var.

- Nəslinizdə Ququşun səsinə bənzər səs varmı?

- Ququşun səsi kimi səs dünyada var ki, nəsildə də olsun? Zümzümə edəndə edirik, amma ona çata bilmərik.

- Ruanna xanım, onunla bağlı yayılan məlumatlardan birində erməni ilə ailə həyatı qurduğu deyilir. Bu, həqiqətdirmi?

- Onunla bağlı yayılan şayiələr məni çox incidir. Bu, şayiədir, o erməni ilə ailə həyatı qurmayıb. Musiqinin milliyyəti yoxdur, o, sadəcə, erməni dilində mahnı oxuyub. Bütün dünya ulduzları erməni dilində oxuyur. Buna görə onu çox qınaq atəşinə tutdular.

- Necə fikirləşirsiniz, o, sizi görmək istəyir?

- Vallah, bilmirəm. Mənim və digər qohumlarının varlığından xəbəri var, bəlkə də, görmək istəyir. Biz hətta ona məktublar da yazmışıq, məktublar ünvanına çatsa da, bizə bir cavab gəlməyib. Kinli insandırsa, görmək istəməz, amma inanmıram ki, kinli olsun, çünki buğa bürcüdür.

- Ququş əgər dünyaca məşhur müğənni olmasaydı, onu axtaracaqdınız, yoxsa?..

- Mən doğulandan çox qohumpərəstəm. Ətrafımdakı insanlarla ünsiyyət qurmağı xoşlayıram. Əlbəttə, axtarardım. Onun xalası uşaqları, bacıları heç də məşhur insanlar deyil, amma mən onlarla ünsiyyət qururam. İnanın səmimiyyətimə, o, məşhur olmasaydı da, onu bir qohum kimi axtaracaqdım.

Dosye.az

Üzeyir Mehdizadə PEŞMAN OLDU: “Gecikmişəm” - MÜSAHİBƏ

Müğənni Üzeyir Mehdizadə hesab edir ki, qadına qarşı şiddət kişinin zəifliyidir.

Publika.az-ın “Üç nöqtə” layihəsi çərçivəsində bu həftəki suallarımızı Üzeyir Mehdizadə cavablandırıb.

- İndiki ağlım olsaydı...

- Hər kəs kimi mən də bəzi səhvləri etməzdim.

- Zəmanət verə bilərəm ki...

- Zəmanət verə bilmərəm. Bu gündən sabah ümid yoxdur.

- Dünyanı dəyişmək imkanım olsaydı...

- Haqsızlıqların qarşısını alardım.

- Seviləsi qadın olmağın ilkin şərti...

- Etibarlı olması.

- Kişilər o qadınlara xəyanət etmir ki...

- Yəqin ki, diqqətli xanımlara.

- Qadına qarşı şiddət...

- Fikrimcə, kişinin zəifliyidir.

- Vicdanıma and olsun ki...

- Hər zaman vicdanlı olmağa çalışıram.

- Təəssüf edirəm ki...

- Gecikmişəm.

- Ona görə, xəcalət çəkirəm ki...

- Hər hansı işi düz etməyəndə xəcalət çəkirəm.

- Vanqa nənə ilə görüşsəydim...

- Öncəgörücələr mənə maraqlı deyil, ümumiyyətlə, onunla görüşmək istməzdim.

- Günahlarım yadıma düşəndə...

- Peşmanmıçılıq hissi keçirirəm.

- Bəşəriyyətin gələcəyi barədə fikirləşəndə...

- Narahat oluram.

- Tənhalıq lənətdir, yoxsa...

- Lənət deyil, amma təklik Allaha məxssudur.

- Unuda bilmədiyim sevgilimə demək istəyirəm ki...

- Unuda bilmədiyim insan yoxdur.

- Yaxşı gündə, pis gündə...

- Yanında ola biləcək bir dost lazımdır.

Dosye.az

Ayaz Mütəllibovdan – TARİXİ ETİRAF

Oxu.Az Azərbaycan Respublikasının sabiq prezidenti Ayaz Mütəllibovun “Ölkə.Az” xəbər portalına müsahibəsini təqdim edir:

– Ayaz bəy, bayramı harada qeyd edirsiniz?

– Bayramı öz Vətənimdə qeyd edirəm. Çoxları bayramda xaricə gedir. Ancaq bizim xariclə işimiz yoxdur. Xaricdə uzun müddət olmuşuq. Kifayət qədər xaricdə yaşamışıq. Mən Azərbaycana qayıdandan sonra cəmi 2 dəfə xaricdə olmuşam. O da həkimlərin məsləhəti ilə müalicə olunmaq üçün həyat yoldaşımla bərabər Moskvada olmuşuq. Çünki 7 il öncə həyat yoldaşım Moskvada xəstəxanada müalicə olunub. Ona görə də bəzən ildə 2 dəfə yenə həmin xəstəxanaya gedib müayinə olunur. Başqa heç bir ölkəyə getməmişik.

– Gələn il Azərbaycanda növbəti prezident seçkiləri keçirilməsi nəzərdə tutulub. Bir çox siyasətçilər iddia edir ki, 2018-ci il seçkiləri Rusiyanın güclü təzyiqi fonunda keçəcək. Hətta, yəhudi əsilli deputat Yevda Abramov Rusiyanın Azərbaycanda prezidentliyə gizli namizəd hazırlamasını da iddia edib. Bu cür iddialarla razısınızmı? 

– Gələn il prezident seçkiləri ərəfəsində Rusiyanın Azərbaycana qarşı təzyiqlərini gücləndirəcəyi barədə konkret nə isə deyə bilmərəm. Çünki xeyli vaxtdır ki, siyasətdən uzaqlaşmışam. Mətbuatdan izlədiyim, eşitdiyim məlumatlar isə imkan vermir ki, bu suala dərindən cavab verim.

Azərbaycanda Prezident seçkilərinə Rusiyanın müdaxilə edəcəyi məsələsinə gələndə isə deyə bilərəm ki, bu cür fikirlər vaxtaşırı səslənir. Ancaq mən belə fikirlərin doğru olmasına inanmıram. Bu gün Azərbaycanda siyasi sabitlik hökm sürür, ölkənin müdrik rəhbəri var. Xalqımız da müdrikdir, nəyin doğru, nəyin səhv olduğunu dərk edir. Ona görə də Azərbaycanda xarici dövlətlərin müdaxiləsi uğur qazana bilməz. Azərbaycanda hakimiyyətin mənbəyi xalqdır.

– Bu yaxınlarda Milli Məclisin komitə sədri Arif Rəhimzadə Azərbaycanın dövlət kimi yaradılmasında rus dilinin böyük rolu olduğunu söyləyib. Bu cür fikirlərə münasibətiniz necədir?

– Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə bağlı Arif Rəhimzadənin səsləndirdiyi fikirlər onun şəxsi düşüncələridir. Burada söhbət yalnız SSRİ-dən, keçmiş Sovet İttifaqı tarixindən gedə bilər. Azərbaycanın dövlət kimi yaradılmasında Rusiyanın rolu ola bilməz. Çünki Rusiyanın özü belə müstəqil dövlət kimi 1990-cı ildə formalaşıb. Rusiya da Azərbaycan kimi SSRİ-nin üzvü olan dövlətlərdən biri olub. Azərbaycan dövlətinin yaradılması xalqın hesabına mümkün olub.

Ancaq onu açıq etiraf etmək lazımdır ki, Azərbaycan üçün rus dilinin əhəmiyyəti böyükdür. Hələ ötən əsrin əvvəlindən bəri Azərbaycanla bağlı gedən inqilabi prosesləri yada salsaq, deyə bilərik ki, bütövlükdə Azərbaycan tarixən öz müstəqilliyini qazanmağa can atıb. O dövrdə rus dili olmasaydı, bizim xaricə çıxmaq imkanımız məhdud olardı. Bu indinin özündə də belədir. Çünki bir çox elmlərə rus dili vasitəsilə yiyələnmək mümkün olub. Rusiya bizim nəhəng qonşumuzdur. Bu gün bir çox böyük dövlətlər, ABŞ və Avropa ölkələri Rusiya ilə hesablaşmağa məcburdur. Rusiya həm də böyük ticarət məkanıdır. Ona görə də rus dilini bilmək vacibdir. İngilis, fransız və digər xarici dilləri də bilmək lazımdır. Ancaq rus dilini öyrənməmək üçün hər hansı bəhanə ortaya çıxarmaq doğru deyil.

İndi bəzi adamlar rus dilini öyrənmək deyənə, ana dilinə qarşı çıxmaq kimi başa düşürlər. Bu əsla belə deyil. Məgər keçmiş Sovet İttifaqı dövründə ana dilində danışmağa qadağa var idi? Azərbaycanda hələ Sovet İttifaqı dövründə də Azərbaycan dili işlənirdi. Sadəcə olaraq SSRİ dövründə bir çox valideynlər öz övladlarını rus dilli məktəblərə göndərirdi. Bunun nəticəsində də rus dilli təbəqə formalaşdı. Ancaq həmin dövrdə Azərbaycan dilində də məktəblər var idi. Özü də rus dilli məktəblərdən də yaxşı təhsil verirdi. Sadəcə olaraq valideynlər özləri övladlarını hansı məktəbə göndərməkdə sərbəst idilər. Bu gün də Azərbaycanın öz gözəl dili var. Biz dünyaya daha çox Azərbaycan dili ilə çıxmalıyıq. Ancaq kimsə hansısa xarici ölkənin tarixini dərindən bilmək istəyirsə, həmin dili öyrənə bilər.

Dosye.az

DİM rəhbərindən məmurlara sərt xəbərdarlıq

Heç bir dövlət qurumunun rəhbəri qanunla “gizlənpaç” oynaya bilməz.

Oxu.Az-ın  məlumatına görə, bunu Dövlət İmtahan Mərkəzinin Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə Trend-ə müsahibəsində səsləndirib.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

- Artıq dövlət orqanlarında yüksək dövlət qulluğu vəzifələri - Aparat rəhbərləri, şöbə müdirləri vəzifəsinə qəbul da DİM tərəfindən aparılacaq. Belə yüksək vəzifələr üzrə vakant yerlərin toplanılmasında hər hansı problemlər ortaya çıxa, vakant yerlər gizlədilə bilərmi?

- Qanunvericiliyə əsasən, ali kateqoriya dövlət orqanları – Prezident Administrasiyası, Nazirlər Kabineti, Milli Məclis, Konstitusiya Məhkəməsi, Ali Məhkəmə istisna olmaqla, digər dövlət orqanlarında olan yüksək dövlət qulluğu vəzifələrinə qəbul Mərkəz tərəfindən aparılacaq. Məncə, heç kim qanunla “gizlənpaç” oynamayacaq. Heç bir dövlət qurumunun rəhbəri qanunla “gizlənpaç” oynaya bilməz. Qanunda nə yazılıbsa, o da icra olunmalıdır. Qanunvericiliyə uyğun olaraq vakant yerləri həmin orqanlar özləri müsabiqəyə təqdim etməlidirlər və bizim tərəfimizdən də onlar elan olunacaq. Bundan sonra test imtahanı keçiriləcək və daha sonra müsahibə olacaq. Təbii ki, dövlət orqanlarının hamısı da maraqlıdır ki, qanuna uyğun işləsinlər. Vəzifələrin gizlədilməsi məsələsi ilə bağlı bildirim ki, bu, çətin məsələdir. Çünki biz artıq Dövlət Reyestri vasitəsilə dövlət orqanlarında olan vakant vəzifələri müəyyən edə bilirik, lakin həmin vəzifələrin tutulması ilə bağlı dövlət orqanının rəhbəri qərar verməlidir.

- Elan edilmiş yüksək vəzifələrə DİM-in xətti olmadan işə qəbul aparıla bilər?

- Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarında yüksək vəzifələrə qəbulun müsabiqə ilə keçirilməsi, həmin vəzifələr üzrə təyinatın müsabiqə əsasında aparılması nəzərdə tutulub. Lakin dövlət orqanlarının rəhbərləri işin dayanmaması üçün kimisə müəyyən vaxt ərzində (əsasən 3 ay müddətinə) müqavilə ilə işə cəlb edə bilər. Amma bu şərtlə ki, həmin vəzifələrin tutulması üçün müsabiqə və ya ümümi (daxili) müsahibə elan edilməsi barədə qərar qəbul etsin və vəzifələr üzrə elan verilməsi üçün Mərkəzə təqdim etsin. Həmin insanlar yenə də imtahandan keçməlidirlər ki, dövlət qulluğuna işə qəbul olunsunlar. Ola bilər ki, hansısa rəhbər üçün işçisini belə müqavilə ilə işlətmək rahatdır. Amma işçi uzun müddətli müqavilə ilə işlədikdə, dövlət qulluğunda olmayanda çox şeyi itirir. Bu halda o, dövlət qulluqçusu statusuna malik olmur, dövlət qulluqçularına verilən bütün imtiyazlardan istifadə edə – ipoteka, sosial evlər ala bilməyəcək, təqaüdə dövlət qulluqçusu kimi çıxa bilməyəcək. Onların bu stajiı dövlət qulluğu stajı sayılmayacaq. Ona görə də hər bir şəxs özü maraqlı olmalıdır ki, dövlət qulluğuna qəbul üçün müsabiqədə iştirak etsin. Dövlət qulluğuna gələn hər bir şəxs bunu aydın başa düşməlidir.

- Belə yüksək vəzifələrə DİM-in xətti olmadan işə qəbul olunanların müqavilələri nə qədər uzadıla bilər? Şəxs illərlə müqavilə əsasında yüksək vəzifədə işləyə bilərmi?

- Qanunvericilikdə bununla bağlı qadağa yoxdur. Bir şərtlə ki, həmin vəzifələr müvafiq elan verilməsi üçün Dövlət İmtahan Mərkəzinə təqdim edilsin. Bir məsələni də qeyd edim ki, müddətli müqavilə əsasında vəzifəyə təyinatdan sui-istifadə hallarına yol verilməməlidir. Müddətli müqavilə ilə təyinat yalnız xüsusi hallarda - həmin vəzifənin müsabiqəyə çıxarılmasına baxmayaraq, tutulması mümkün olmadığı və vəzifə üzrə qulluq funksiyalarının icrasına zərurət olduğu halda ola bilər.

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən mütəmadi olaraq dövlət qullluğuna dair qanunvericiliyin icra vəziyyəti öyrəniləcək. Müddətli müqavilə əsasında vəzifəyə təyinatdan sui-istifadə halları müəyyən edildiyi halda bu, Mərkəz tərəfindən hazırlanacaq rüblük hesabata daxil ediləcək və Prezidentə təqdim olunacaq.

- DİM həm də dövlət qulluğunda fəaliyyətin davam etdirilməsi üçün imtahanlar keçirəcək. Bu imtahanlar dövlət qulluğuna qəbul imtahanlarından nə ilə fərqlənəcək? İmtahandan keçməyənlərin aqibəti necə olacaq, onlar işlərini davam etdirə biləcəklərmi?

- Bu, qanunvericilikdə nəzərdə tutulan kimi olacaq. Şəxsin vəzifədə olma müddəti bitdikdən sonra dövlət orqanına məlumat veriləcək ki, bu vəzifədə olan şəxs artıq həmin vəzifəyə uyğun deyil və fəaliyyətini davam etdirməsi üçün imtahan verməlidir. Hazırda isə bu imtahanların necə olması ilə bağlı çox ciddi araşdırma aparılır. Bizim Avropa İttifaqı ilə birgə həyata keçirdiyimiz layihə çərçivəsində həmin imtahanların məzmununu, ixtisaslar üzrə işləyən insanlara hansı bilik və bacarıqların lazım olması tamamilə elmi nöqteyi-nəzərdən araşdırılıb formalaşdırılacaq. Biz bu məsələləri normativ-hüquqi sənədlər tam hazırlandıqdan sonra ictimaiyyət üçün açıqlamağa hazır olacağıq. Hələ ki dövlət qulluğu ilə əlaqədar fəaliyyətimizi tam şəkildə həyata keçirmək üçün bütün normativ-hüquqi sənədlər təsdiqlənməyib. Ona görə bu imtahanları hələ keçirə bilməyəcəyik.

- Dövlət qulluğuna qəbul imtahanından keçən şəxslərin müsahibədə iştirakı ödənişli olacaqmı?

- Müsahibənin keçirilməsi ilə bağlı “Dövlət qulluğu haqqında” qanuna edilən müvafiq dəyişikliklər layihəsi Milli Məclis tərəfindən bu yaxınlarda qəbul edilib. Dəyişikliyə əsasən, müsahibə qrupunun tərkibi 3 nəfərdən ibarət olacaq, onlardan biri müvafiq dövlət orqanının nümayəndəsi, biri Dövlət İmtahan Mərkəzinin nümayəndəsi, biri isə müstəqil ekspert olacaq. Müsahibə barədə elan Dövlət İmtahan Mərkəzinin və müvafiq dövlət orqanının internet portalında veriləcək. Müsahibələr ödənişsiz olacaq.

Dosye.az

Xəbər Lenti



 

 

Рейтинг@Mail.ru

Ünvan: Azərbaycan Nəşriyyatı Dosye.org redaksiyası. Baş direktor Elman Nigaran. tel: (012) 409 81 02: (055) 251 59 95
email: dosye.org@mail.ru
Saytdakı materialların istifadəsi zamanı istinad edilməsi vacibdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə hiperlink vasitəsi ilə istinad mütləqdir.